Hardhout onderhouden: wanneer olie je het en hoe voorkom je vergrijzing

Hardhout buiten wordt grijs. Dat gebeurt niet omdat het slecht wordt, maar omdat uv-straling de oppervlakte aantast. Een laag olie geeft de kleur terug en beschermt tegen verder verouderen. Maar je hoeft het niet te doen als je het grijze uiterlijk niet erg vindt. Veel mensen laten hardhout juist grijs worden en genieten daar van.

Hardhout grijst, maar het houdt stand

Hardhout zoals azobe en bangkirai houdt buiten minstens twintig jaar mee. Veel langer zelfs. Je vindt nog honderd jaar oude hardhoutdaken in Friesland en in Nederland.

De grijze kleur die ontstaat is geen aantasting van het hout zelf. Het is een dunne laag dode cellen aan het oppervlak, veroorzaakt door zon en regenwater. Die laag beschermt het gezonde hout eronder goed genoeg. Het hout blijft sterk.

Veel mensen vinden die grijze patina mooi. Een houten vlonder die twintig jaar grijs is geworden ziet er goed uit, voelt warm en rustig. Je hoeft dus echt niet in te oliën als je daar geen zin in hebt.

Oliën: voor kleur of voor je eigen plezier

Je olient hardhout omdat je de donkere, warme kleur wilt behouden. Niet omdat het hout ervan afhangt. De olie trekt in en geeft het hout terug wat de zon heeft afgenomen.

De bescherming van de olie zelf is beperkt. Na een jaar in de zon is veel olie al verdwenen. Maar wat je ermee bereikt is dat je het grijze laagje verwijdert en de kleur even terugbrengt. Je haalt het hout een stukje terug naar wat het was.

Niet elke houtsoort reageert even sterk op olie. Bankirai en azobe worden donkerder en rijker. Bij lichte houtsoorten zie je het verschil minder. Het gaat vooral om je eigen smaak.

Stap voor stap inolen

Hoe vaak moet je inolen

Dat hangt af van het weer en waar het hout ligt. Een vlonder die veel in de zon staat wordt sneller grijs dan één die voor een groot deel in de schaduw is.

Reken op elke 1 tot 2 jaar. In het zuiden eerder, in het noorden wat minder snel. Regen en wind doen de olie sneller verdwijnen dan warmte alleen.

Het eerste teken is niet grijsheid overal, maar grijze vlekken hier en daar. Dat duidt op ongelij verdeling van uv-straling. Je kunt dan al beslissen of je opnieuw inolt of het laat gaan.

Sommige mensen inolen hun vlonder elk voorjaar, anderen eens in de drie jaar. Het is echt naar voorkeur. Je hoeft niet bang te zijn dat het hout eronder lijdt als je het niet doet.

Welke olie kies je

Voor hardhout buiten zijn er twee soorten olie: plantaardige olie en synthetische olie. Plantaardige olie (bijvoorbeeld lijnoliegebaseerde formules) trekt beter in en geeft een warmer uiterlijk. Synthetische olie gaat langer mee maar maakt het hout minder warm van kleur.

Vraag in een winkel wat zij aanraden. De meeste oliën voor buiten zijn voldoende. Dure merken geven niet altijd beter resultaat dan standaard opties. Het schoonmaken en goed laten drogen voor je olient is belangrijker dan de merkname.

Vermijd goedkope binnenhuisoliën. Die houden buiten niet lang stand.

Een goede onderhoudsregel: schoon en droog is meer dan half de slag. De beste olie helpt niet als het hout nat is.

Het grijze hout is niet slecht, maar je mag kiezen

Hardhout vergrijst omdat zon en regenwater de oppervlakte veranderen. Dat is geen schade, het hout blijft sterk. Olie geeft kleur en warmte terug, maar alleen oppervlakkig. Je doet het omdat je het mooi vindt, niet omdat het nodig is.

Schoonmaken is belangrijker dan oliën. Vuil en algen maken hardhout eerder slechter uit dan grijsheid. Als je ervoor kiest in te oliën, schaf eerst goed schoon en laat volledig drogen. Dan zie je meteen of het resultaat je bevalt.

Voor meer informatie over hardhout en hoe je het best in elkaar zet, neem contact op.